Ruch rekolekcyjny a sytuacja Kościoła w Polsce

Trudność mediów w obiektywnym ujmowaniu rzeczywistości Kościoła wynika z tego, że oprócz wymiaru instytucjonalnego, socjologicznego, jako wspólnota wiary ma też wymiar duchowy,  misteryjny. Raport „Kościół w Polsce”  KAI, opublikowany 5 marca b.r., mimo swej obszerności, jest przykładem,  że pełen  obraz religijności nie zawsze jest osiągalny nawet okiem dziennikarza specjalisty, katolika.  

Redakcje potraktowały raport po swojemu. Zazwyczaj w swych utartych schematach, nie w całości. I jak sygnalizowałem tydzień temu, najczęściej  w zdystansowanym lub nieprzyjaznym krytycyzmie. Nawet gdy  treść zawierała coś więcej,  tytuł „ustawiał”  percepcję odbiorców, n.p. w stylu Gazety Wyborczej:  „Raport o Kościele w Polsce. Spadek zaufania i malejąca religijność młodzieży” albo w TVN24:  „Serca młodych pobiegły zupełnie w inną stronę.” Pośrednią drogę wybrano w TVP Info tytułem: „Religijność w Polsce: Prawie wszyscy uważamy się za wierzących, ale…” Pozostały w zasadzie tygodniki katolickie, by wszechstronnie ukazać raport, bez unikania stron ciemniejszych kościelnej rzeczywistości.

A jednak u źródła, w samym Raporcie Katolickiej Agencji Informacyjnej zabrakło wielu wątków, by opisać religijności a nie same statystyki instytucji. Nie ma słowa o zjawisku, które od 30 lat w Polsce dynamicznie narasta. Nazywam je „ruchem rekolekcyjnym”. Rekolekcje wielkopostne i adwentowe, kazania misji ludowych cieszyły się w Polsce od dawna popularnością. Były i są okazją do nawróceń, spowiedzi po kilku, kilkunastu a nawet kilkudziesięciu latach. Ale po przełomie ustrojowym odblokowała się możliwość organizacji rekolekcji dla zamkniętych grup, w domach rekolekcyjnych diecezji i zakonów, instytutów świeckich, fundacji. Nikt jeszcze nie opisał ich ilości, choć zebranie danych nie jest trudne. Nie znamy  zasięgu ich oddziaływania. Niektóre ośrodki duchowości, jak i  duszpasterstwa akademickie,  w czasie pandemii podjęły się rekolekcji internetowych. Rekolekcje w życiu codziennym,  co istotne animowane przez świeckich,  dzięki komunikacji internetowej objęły nie tylko Polskę ale m.in.  Kanadę, Wielką Brytanię i Szwecję. Kluczowy był wkład Wspólnot Życia Chrześcijańskiego, w Białymstoku, Lublinie,  Łodzi, Krakowie, Poznaniu, Toruniu, Trójmieście i Warszawie.

Zarejestrowano 901 uczestników, w tym 614 osób brało korzystało  z cotygodniowego kierownictwa duchowego online. W Lublinie uchwycono 287 osób śledzących przebieg ”biernie”; brak takich danych z innych miejsc.  Te pobieżne dane mówią, że  rekolekcje „w życiu codziennym” i online chwyciły jako alternatywna propozycja. Ważne, że ośrodki je animujące  należą albo do duszpasterstwa akademickiego albo są powiązane z działalnością duszpasterską wśród ludzi młodych i znaczna część uczestników należy do młodej generacji, skazywanej w mediach na odejście z Kościoła.

A to tylko mały wycinek „ruchu rekolekcyjnego” w Kościele w Polsce, który domaga się dostrzeżenia i dokładniejszego opisu jako część „pracy organicznej”, dla nowej jakość w polskim katolicyzmie. Frapuje mnie, jak rozwinie się ten ruch po  pandemii.

o. Grzegorz Dobroczyński SJ dla Polskiego Radia

REKOLEKCJE W ŻYCIU CODZIENNYM WIELKI POST 2021: STATYSTYKA

Oprac. Barbra Wielgus, WŻCh